رفع ارور ۸۰ در پکیج ایران رادیاتور

ارور ۸۰ در پکیج ایران رادیاتور به زبان ساده یعنی دستگاه شما بیش از حد داغ شده و به اصطلاح “جوش آورده” است. اصلی‌ترین علت بروز ارور ۸۰، عدم گردش صحیح آب در مدار گرمایش است. این مشکل می‌تواند به قطعات حیاتی دستگاه آسیب جدی بزند.

مهمترین دلایل بروز این خطا عبارتند از:

• بسته بودن شیرهای رادیاتور یا شیرهای زیر پکیج
• خرابی یا گیرپاژ کردن پمپ سیرکولاتور
• گرفتگی و رسوب در مبدل‌ها یا صافی برگشت
• خرابی سنسور حد (ترموستات ۱۰۵ درجه)

در این مقاله، من به شما قدم به قدم توضیح می‌دهم که چرا این ارور اتفاق می‌افتد و چطور می‌توانید دلایل آن را پیدا و در صورت امکان، خودتان برطرف کنید.

ارور ۸۰ پکیج ایران رادیاتور دقیقا چیست؟

ببینید، داخل پکیج‌های ایران رادیاتور، مخصوصاً مدل‌های قدیمی‌تر و آنالوگ، یک قطعه ایمنی بسیار مهم به اسم “ترموستات حد” یا “سنسور ۱۰۵ درجه” وجود دارد. وظیفه این قطعه این هست که مثل یک نگهبان هوشیار، دمای آب داخل مبدل اصلی رو زیر نظر داشته باشد.

اگر به هر دلیلی، گردش آب در سیستم متوقف بشود و آب داخل مبدل ثابت بماند، شعله‌ای که روشن هست به سرعت دمای این آب را به نقطه جوش می‌رساند. دقیقا در همین لحظه، قبل از اینکه آسیب جدی به لوله‌ها و قطعات وارد بشود، این نگهبان وارد عمل می‌شود. این سنسور مدار را قطع می‌کند، دستور خاموش شدن فوری مشعل را به برد الکترونیکی می‌دهد و با روشن کردن چراغ قرمز چشمک‌زن ۸۰، به شما اعلام خطر می‌کند.

پس یادتان باشد، فعال شدن ترموستات حد و نمایش ارور ۸۰، خودش علت مشکل نیست؛ بلکه یک علامت و نشانه هست. علامتی که به ما می‌گوید آب در سیستم گردش ندارد و دستگاه در حال جوش آوردن هست. حالا سوال اصلی اینجاست: چرا آب گردش نمی‌کند؟ بیایید دلایلش رو با هم یکی یکی و با جزئیات بررسی کنیم.

گرفتگی مدار شوفاژ

این مورد یکی از شایع‌ترین و در عین حال ساده‌ترین دلایل بروز خطای ۸۰ هست که خیلی وقت‌ها به خاطر یک اشتباه ساده از طرف خود ما اتفاق می‌افتد.

منظورم از گرفتگی، مسدود شدن مسیر حرکت آب گرمایش هست. چطور؟

بستن شیرهای زیر پکیج: خیلی‌ها این عادت را دارند که در فصل تابستان، برای اینکه رادیاتورها گرم نشوند، شیرهای بزرگ رفت و برگشت شوفاژ که زیر پکیج قرار دارند رو می‌بندند. غافل از اینکه فراموش می‌کنند حالت زمستانه دستگاه (ولوم مربوط به شوفاژ) را روی صفر بگذارند. نتیجه این می‌شود که به محض نیاز به آب گرم مصرفی، پکیج برای چند ثانیه روی حالت شوفاژ می‌رود و چون مسیر کاملا بسته هست، بلافاصله جوش می‌آورد و ارور ۸۰ می‌دهد.

بستن شیر همه رادیاتورها: این کار دقیقا معادل همان بستن شیرهای زیر پکیج هست. شما با بستن شیر تمام رادیاتورهای خانه، مسیر گردش آب را به طور کامل مسدود می‌کنید. حواستان باشد که همیشه باید حداقل دو یا سه عدد از رادیاتورهای خانه، مخصوصا رادیاتور حمام، شیرهایشان کاملا باز باشد تا آب بتواند به راحتی گردش کند.

گرفتگی صافی برگشت

این هم یک نوع گرفتگی دیگر در مدار شوفاژ هست. در مسیر لوله برگشت آب شوفاژ به پکیج (معمولا شیر سمت راست از بین چهار شلنگ زیر پکیج)، یک فیلتر یا صافی کوچک قرار دارد که اغلب از جنس برنجی هست. وظیفه این صافی، گرفتن آشغال‌ها، تکه‌های رسوب و براده‌های فلزی موجود در آب مدار رادیاتورهاست.

به مرور زمان و با کارکرد سیستم، این صافی با این کثیفی‌ها کیپ می‌شود و جلوی برگشت آب به پکیج را می‌گیرد. این مورد هم دقیقا مثل بستن شیر، باعث عدم گردش آب و بروز ارور ۸۰ می‌شود. تمیز کردن این صافی کار سختی نیست اما نیاز به خالی کردن آب پکیج و کمی آچار به دستی دارد. اگر فنی نیستید، بهتر است به آن دست نزنید. راستی، گرفتگی این صافی یکی از دلایل شایع برای گرم نشدن کافی رادیاتورها هم هست.

خرابی پمپ سیرکولاتور

خب، می‌رسیم به متهم ردیف اول و پرتکرارترین دلیل فنی برای خطای ۸۰: سوختن یا گیرپاژ کردن پمپ سیرکولاتور.

پمپ، قطعه‌ای هست که وظیفه‌اش مثل قلب در بدن، پمپاژ و به جریان انداختن آب گرم در مدار طولانی شوفاژ و رادیاتورهاست. حالا تصور کنید این قطعه حیاتی از کار بیفتد. چه اتفاقی می‌افتد؟ آب در مبدل اصلی که بالای شعله قرار دارد، ثابت می‌ماند، حرارت مستقیم شعله در چند ثانیه آن را به دمای جوش می‌رساند و… بله، ارور ۸۰.

تجربه شخصی من نشان داده که “گیرپاژ کردن” پمپ خیلی شایع هست. گیرپاژ یعنی محور و پروانه داخلی پمپ به خاطر رسوبات آب یا کار نکردن طولانی مدت، در جای خود گیر کرده و نمی‌چرخد. این اتفاق معمولا در شروع فصل سرما می‌افتد. چرا؟ چون پمپ در تمام طول تابستان که پکیج فقط برای آب گرم مصرفی کار می‌کرده، هیچ حرکتی نداشته و خاموش بوده. همین عدم تحرک چند ماهه باعث می‌شود رسوبات دور محور سفت شوند و جلوی حرکتش را بگیرند.

چطور بفهمیم پمپ خراب هست؟ پمپ سالم موقع کار کردن یک لرزش و صدای وزوز خیلی خفیف و یکنواخت دارد. اگر پیچ بزرگ روی پمپ را باز کنید (مراقب باشید چون ممکن است کمی آب داغ بپاشد) و با پیچ‌گوشتی محور را بچرخانید، باید روان حرکت کند. پمپ خراب یا کاملا ساکت و بی‌حرکت هست یا برعکس، صدای زوزه مانند و بلندی می‌دهد و بدنه آن به شدت داغ می‌شود.

رسوب گرفتن مبدل ها

این مورد هم نوعی گرفتگی در مسیر آب هست، اما این بار گرفتگی در رگ‌های داخلی خود پکیج اتفاق افتاده. سختی و املاح موجود در آب شهری (کلسیم و منیزیم) به مرور زمان و تحت تاثیر حرارت، در لوله‌های باریک مبدل‌ها رسوب می‌کنند. این رسوبات مثل جرمی که در کتری آب جوش می‌بینید، مسیر عبور آب رو تنگ و تنگ‌تر می‌کنند.

گرفتگی مبدل ثانویه: اگر مبدل ثانویه یا همون مبدل صفحه‌ای رسوب بگیرد، معمولا اولین نشانه‌اش در حالت آب گرم مصرفی دیده می‌شود. آب مدام سرد و گرم می‌شود، فشار آب گرم کم می‌شود و اگر گرفتگی خیلی شدید باشد، به دلیل عدم تبادل حرارت درست بین آب شوفاژ و آب مصرفی، آب در مدار اولیه داغ شده و دستگاه ارور ۸۰ می‌دهد. البته قبلش حتما باید یک بررسی دقیق‌تر انجام بدید، شاید مشکل از جای دیگری باشد.

گرفتگی مبدل اصلی: رسوب گرفتن لوله‌های مبدل اصلی که مستقیما روی شعله قرار دارد، کمتر اتفاق می‌افتد اما اگر رخ بدهد، فاجعه‌بار است. در این حالت، لایه رسوب مثل یک عایق عمل می‌کند و جلوی انتقال حرارت از شعله به آب را می‌گیرد. در نتیجه دمای لوله‌های مبدل به صورت نقطه‌ای به شدت بالا می‌رود و سنسور حد فورا وارد عمل می‌شود.

راه حل هر دو مورد، اسیدشویی و رسوب‌زدایی مبدل‌ها با پمپ و اسید مخصوص هست. حتما حتما این کار رو به یک سرویسکار مجرب بسپارید. کار با اسید بسیار خطرناک است و می‌تواند به خودتان یا دستگاه آسیب جبران‌ناپذیری بزند. این اصلا شوخی‌بردار نیست.

خرابی خود ترموستات حد

یادتان هست که گفتم ترموستات حد مثل یک نگهبان عمل می‌کند؟ خب، گاهی اوقات ممکن هست خود این نگهبان دچار خطا و اشتباه بشود. یعنی با اینکه دمای آب واقعا بالا نرفته و همه چیز عادی هست، این سنسور به اشتباه خراب شده و سیگنال نادرست دمای بالا را به برد ارسال می‌کند. این باعث می‌شود برد فرمان خاموشی بدهد و ارور ۸۰ نمایش داده شود.

با این حال، باید بگویم که احتمال اینکه ارور ۸۰ از خود این قطعه باشد، بسیار کم هست. شاید کمتر از ۵ درصد موارد. این قطعه یا کار می‌کند یا نمی‌کند و معمولا خراب شدنش به این شکل نیست.

یک نشانه برای تشخیص این حالت وجود دارد: اگر مشکل از خود این سنسور باشد، معمولا با ریست کردن پکیج، ارور حتی برای یک لحظه هم پاک نمی‌شود و بلافاصله برمی‌گردد. چون سنسور به صورت دائم یک سیگنال خطا به برد می‌فرستد. البته دقت کنید که این روش تشخیص قطعی نیست و در شرایط گرفتگی شدید یا سوختن پمپ هم ممکن است ارور بلافاصله برگردد.

بالا بودن بیش از حد شعله

در تمام پکیج‌ها یک شیر برقی برای کنترل گاز و تنظیم ارتفاع شعله وجود دارد. این شیر توسط برد الکترونیکی کنترل می‌شود. اگر ارتفاع شعله (چه در حالت شوفاژ و چه آب گرم مصرفی) بیشتر از حد استاندارد تنظیم شده باشد، حرارت عظیمی را به صورت ناگهانی به آب منتقل می‌کند. این افزایش دمای انفجاری به سیستم گردش آب و پمپ فرصت نمی‌دهد تا آب داغ را از مبدل خارج و آب سردتر را جایگزین کند. در نتیجه، دما در کسری از ثانیه از ۱۰۵ درجه عبور کرده و ترموستات حد عمل می‌کند.

شعله معمولا خود به خود از تنظیم خارج نمی‌شود و این مشکل بیشتر زمانی پیش می‌آید که پکیج توسط افراد غیر متخصص دستکاری شده باشد. به عنوان یک راه حل موقت و نه دائمی، می‌توانید ولوم تنظیم دمای شوفاژ و آب گرم را از روی پنل پکیج روی مقادیر کمتری بگذارید تا شاید شعله با قدرت کمتری روشن شود و مشکل موقتا حل بشود.

خرابی سنسور NTC شوفاژ

این مورد هم احتمالش کم هست اما غیرممکن نیست. در پکیج یک سنسور دیگر به نام NTC وجود دارد که کارش اندازه‌گیری دمای آب مدار شوفاژ و گزارش آن به برد است. حالا فرض کنید این سنسور ضعیف یا خراب بشود و دما را کمتر از مقدار واقعی به برد اعلام کند. مثلا دمای واقعی آب ۸۰ درجه هست اما سنسور به برد می‌گوید دمای آب ۶۰ درجه است.

برد الکترونیکی هم بر اساس این گزارش غلط، به شعله دستور می‌دهد که بیشتر کار کند تا دما را به حد تنظیم شده برساند. نتیجه؟ دما در واقعیت بیش از حد بالا می‌رود تا جایی که به نقطه عملکرد ترموستات حد می‌رسد و سیستم برای ایمنی خاموش می‌شود. به تجربه به من ثابت شده که خرابی سنسور NTC می‌تواند باعث بروز هر نوع مشکل عجیب و غریبی در پکیج بشود. گاهی اتفاقا تعویض این قطعه کوچک و ارزان، خیلی از مشکلات بزرگ و به ظاهر پیچیده رو حل می‌کند.

خب، سعی کردم تمام دلایلی که می‌تونن باعث ارور ۸۰ بشن رو با جزئیات کامل براتون توضیح بدم. یادتون باشه بعضی کارها مثل چک کردن باز بودن شیرها یا ریست کردن دستگاه رو خودتون می‌تونید انجام بدید، اما برای بقیه موارد مثل تست پمپ، اسیدشویی یا تعویض سنسور، حتما از یک متخصص کمک بگیرید. دستکاری بیجا گاهی یه مشکل کوچیک رو به یه خرج بزرگ تبدیل میکنه. موفق باشید.