ش
علت سرد و گرم شدن آب پکیج بوتان
اصلی ترین علت سرد و گرم شدن آب پکیج بوتان تجمع رسوب در مبدل ثانویه هست که مانع انتقال یکنواخت گرما میشود و در نتیجه مشعل دستگاه مدام خاموش و روشن میگردد؛ با این حال مهمترین عوامل دخیل در این نقص فنی شامل این موارد هست:
- رسوب گرفتن مبدل صفحهای یا ثانویه
- نوسان فشار آب ورودی به دلیل خرابی پمپ ساختمان
- خرابی یا خطا در مقاومت سنسور NTC آب مصرفی
- معیوب شدن و افت کارایی فلوسوئیچ یا فلومتر
- تنظیم نبودن حداقل و حداکثر شعله گاز شیر ماژولار
من در این راهنمای تخصصی تمام دلایل فنی نوسان دمای آب رو به همراه شیوه تشخیص دقیق و قطعی برای شما بازگو میکنم.
رسوب مبدل ثانویه

مطمئناً در بین تمام دلایل موجود، اصلی ترین و شایعترین عامل در پکیجهای دو مبدله مانند مدلهای اپتیما، پرلا، کالدا ونزیا و پارما، تشکیل لایههای سخت کربنات کلسیم داخل مبدل صفحهای هست. این قطعه باریک که تبادل حرارتی آب گرمایش با آب سرد بهداشتی رو انجام میدهد، پس از مدتی به دلیل دمای بالا رسوب میگیرد و مجاری انتقال آب تنگ میشود.
وقتی ضخامت رسوب در صفحات استیل مبدل ثانویه بالا میرود، تبادل حرارت مختل میشود و دمای آب در مبدل اصلی فوراً به بالای هشتاد درجه میرسد، سپس ترموستات حد یا حسگر دما دستور قطع فوری به شیر برقی گاز ارسال میکند و آب مصرفی ناگهان سرد میشود و پس از خنک شدن اولیه، دوباره مشعل روشن میگردد.
به تجربه دیدم که در اکثر مواقع بعد از گذشت حدود دو سال از شروع به کار دستگاه، پکیج به جرمگیری نیاز پیدا میکند؛ هرچند این زمان بسته به درجه سختی آب ممکن هست بین ۸ ماه تا ۵ سال نوسان داشته باشد. گاهی اتفاقا شدت رسوب به حدی زیاد هست که جریان آب در پکیجهای رقیب نظیر محصولات ایران رادیاتور هم دقیقا همین مشکل رو ایجاد کرده و با ارور 70 پکیج ایران رادیاتور ظاهر میشود.

چگونه متوجه شویم ایراد دقیقاً از مبدل ثانویه هست؟ جواب این هست که پکیج در حالت رادیاتورها عالی و بدون ایراد کار میکند، اما به محض باز کردن آب حمام، شعله خاموش و روشن شده و گیج فشار و دما به سرعت صعود میکند.
تنها راه حل این مشکل، باز کردن مبدل و شستشوی آن با دیسکلر هست؛ دقت کنید وقتی مواد شیمیایی و اسید صنعتی استفاده میکنید حتماً حتماً ماسک فیلتردار و عینک ایمنی بزنید چون استنشاق گاز اسید یا ترشح آن شدیداً به بدن آسیب میزند و این قضیه اصلاً شوخیبردار نیست.
نوسان فشار پمپ آب ساختمان
دقت کنید که همیشه ایراد در داخل خود پکیج نیست و خیلی وقتها سیستمهای بیرونی تعادل دستگاه رو به هم میریزند. پمپ آب خانگی اگر دارای نوسان فشار باشد و مخزن دیافراگمی باد کافی نداشته باشد، دبی آب ورودی دائم بین کم و زیاد تغییر میکند.
چرا نوسان پمپ باعث دمای متغیر میشود؟ علت روشن هست: وقتی حجم آب ورودی به یکباره افت میکند، توان شعله ثابت مانده و آب بهشدت داغ میشود، اما ثانیهای بعد با استارت ناگهانی پمپ، موجی از آب خنک با دبی بالا وارد مبدل میشود و پکیج توان داغ کردن این حجم ناگهانی رو ندارد.

برای بررسی این مسئله، شیر آب رو باز بگذارید و خروجی آب رو تماشا کنید؛ اگر خروجی کم و زیاد میشود، باید اینکار رو انجام بدهیم که کلید اتوماتیک مکانیکی یا ستکنترل و باد تیوپ منبع رو تنظیم کنیم تا فشار روی یک بازه معین تثبیت شود.
خرابی سنسور آبگرم مصرفی
سنسور دمای مستغرق یا جداری آبگرم که با نام سنسور ntc شناخته میشود وظیفه اعلام دمای لحظهای آب خروجی به برد فرمان رو دارد. وقتی مقاومت اهمی این قطعه به دلیل فرسایش از محدوده استاندارد خارج شود، دادههای غلط به آیسی پردازنده ارسال میگردد.

مقاومت حسگر در دمای اتاق باید دقیقاً ۱۰ کیلو اهم باشد. اگر حسگر دمای آب مصرفی را کمتر یا بیشتر از واقعیت گزارش کند، مشعل بدون دلیل خاموش میشود و آب رو سرد و گرم میکند.
برای تست سلامت ترمیستور، باید اهممتر رو به دو پایه آن وصل کنید. البته قبلش حتماً دستگاه رو از برق بکشید و سوکت فیش رو جدا کنید تا جریان بردی به مولتیمتر آسیب نزند. خب، پس از سنجش مقاومت در دمای مختلف، اگر مقاومت تغییر معکوس نداد، قطعه سوخته هست و باید جایگزین شود.
نقص فنی فلوسوئیچ و فلورگلاتور
تجهیز مسئول استارت و روشن ماندن مشعل در زمان باز شدن شیر، قطعه فلوسوئیچ یا فلورگلاتور هست که با یک شناور تفلونی و مگنت مغناطیسی تحریک میشود.

خیلی وقتها مشتریان میگویند آب در حمام با باز کردن شیر سرد، به کلی یخ میشود و دمای ولرم شکل نمیگیرد؛ این نقص دقیقاً ناشی از گیر کردن شناور درون فلورگلاتور یا شکستن خار نگهدارنده آن هست چون با مخلوط کردن آب سرد، دبی بخش آبگرم افت کرده و شناور رها میشود و به تبع آن پکیج فرمان قطع شعله میگیرد.
با این حال در نظر بگیرید که عیب نوسان با علت سرد شدن آب پکیج بوتان به صورت کامل و دائمی تفاوت ماهوی دارد و نباید این دو عیب را یکی دانست، مگر اینکه مدار مغناطیسی قطعه کلاً سوخته باشد.
افت شدید فشار آب ورودی به مدار
چنانچه فشار هیدرولیکی ورودی به کمتر از یک بار افت کند، آب با دبی اندکی از جلوی برنر رد میشود و بلافاصله حرارتش از حد مجاز فراتر میرود.

خب چه نتیجهای میگیریم؟ در این وضعیت سنسور حرارتی به سرعت فرمان قطع میدهد، آب سرد میشود، سپس دوباره فشار ناچیز سنسور رو فعال کرده و مشعل روشن میشود و این چرخه ادامه دارد.
خرابی ترمیستور مدار گرمایش
شاید البته به نظر برسد سنسور رادیاتورها هیچ ارتباطی به بخش مصرفی ندارد، اما در عمل و در سیستمهای دو مبدله، آب برای گرم کردن مبدل ثانویه در مدار اولیه به گردش درمیآید. پس اگر انتیسی گرمایش خراب باشد یا خطا بدهد، دمای چرخش مبدل اولیه نادرست محاسبه شده و شعله قطع میگردد.

همونطور که در پاراگرافهای قبلی گفتم، این خطا باعث ایرادهای بسیار پیچیده میشود و پکیج به جای حفظ دمای یکنواخت، مدام بین حالت حداکثر توان و خاموشی مطلق سرگردان میماند.
عدم تنظیم شعله گاز
تنظیم نبودن شیر برقی گاز (شیر ماژولار) علت مهم دیگری هست که باعث نوسان حرارت میشود. اگر شعله مینیمم و ماکسیمم توسط سرویسکار تراز نشده باشد، به محض باز شدن آب شعله با تمام قدرت اوج میگیرد و آب ظرف چند ثانیه داغ میشود و ترموستات ایمنی فرمان خاموشی میدهد.
راه حل رفع این عیب، کالیبراسیون پیچ تنظیم ماژولیشن با استفاده از فشارسنج میلیبار و تنظیم ارتفاع برنر روی حالت استاندارد کارخانه هست.
نقص عملکرد پرشر هوا و فن
پرشر سوئیچ دود قطعهای ایمنی هست که سلامت مسیر خروج دود و کارکرد فن رو پایش میکند. در صورت فرسایش دیافراگم، گاهی پرشر سوئیچ در ابتدا استارت میزند اما به محض داغ شدن محفظه احتراق و تغییر چگالی دود، اتصال میکرووسوئیچ آن قطع میشود و برد بلافاصله شیر گاز رو میبندد.
احتمال دارد اینجوری باشه که پرشر سوئیچ روی لبه حساسیت کار کند و قطع و وصل شدن لحظهای فن باعث نوسان دائمی شعله شود.
رسوب گرفتن مبدل اصلی
در مناطقی که رسوب آب فوقالعاده بالا هست، مبدل اصلی یا اولیه دستگاه هم مسدود میشود. این نقص تبادل گرما رو در کوره شعله کند میکند و گردش آب مدار دچار افت شدید میشود.

البته این پدیده بیشتر برای سیستمهای تکمبدل با لولههای دو محوره رخ میدهد، ولی در دستگاها با دو مبدل نیز رسوب شدید در مبدل اولیه جریان مدار را مختل کرده و سنسور حد وارد مدار میشود.
ضعف و خرابی پمپ سیرکولاتور
وظیفه پمپ پکیج در حالت آبگرم، به گردش درآوردن آب داغ میان مبدل اصلی و ثانویه هست؛ اگر روتور پمپ دچار لقی شفت شده یا خازن راهانداز آن افت ظرفیت پیدا کند، سرعت چرخش افت کرده و انتقال گرما متوقف میشود.

بررسی این مورد نیازمند باز کردن پیچ دوسوی برنجی در انتهای هوزینگ پمپ ویلو یا گراندفوس هست تا روانی چرخش شفت با ابزار سنجیده شود.
خرابی توربین فلومتر
در مدلهای جدید بوتان که مجهز به حسگر اثر هال و فلومتر هستند، چرخش پروانه توربین پالسهایی تولید میکند که دبی آب را به میلیثانیه به برد میرساند.

اگر پروانه گیر کند، پالس ارسالی قطع شده و مشعل خاموش میشود؛ البته این احتمالش کمتر هست ولی خب این هم به اندازه خودش مهم هست و باید چک شود.
روشن و خاموش شدن پیاپی مشعل
در صورتی که میله یون حسگر شعله آلوده به دوده باشد، جریان میکروآمپری یونیزاسیون به برد نمیرسد و برد گمان میکند شعله خاموش شده و مجدداً استارت میزند.

برای برطرف کردن این مشکل، الکترود یون رو تمیز کنید. راستی، کنار پایه یون الکترود جرقهزن هم سوار هست، مراقب باشید زاویه نوک آن تغییر نکند چون فاصله دقیق نوک آن تا سطح برنر باید ۳ میلیمتر باشد. حالا با سمباده نرم اکسید روی میله یون رو پاک کنید.
فاصله زیاد مصرفکننده تا پکیج و اشتراک آب
وقتی طول لولهکشی بسیار زیاد باشد، هدررفت حرارتی لولهها باعث تاخیر چشمگیر در رسیدن آب گرم میشود و ضمناً پکیجهای دیواری خانگی به هیچ وجه قادر به تامین همزمان دو خروجی آب با دمای پایدار نیستند و با باز شدن شیر دوم، سرد شدن آب حتمی هست.
مسئله نوسان در تمامی برندهای پکیج مشابهت فنی دارد و فرایند عیبیابی عمومی گرم و سرد شدن آب پکیج در تمامی مارکها ساختار مکانیکی یکسانی رو دنبال میکند.
راه حل کلیدی در مواقعی که فشار آب خیلی بالا هست و دستگاه توان داغ کردن آن را ندارد، بستن ملایم شیر ورودی آب سرد زیر پکیج هست تا سرعت آب عبوری کنترل شود و فرصت جذب حرارت مبدل را پیدا کند.
جدول عیبیابی نوسان دمای آب پکیج بوتان
| قطعه یا بخش معیوب | نشانه شاخص در عملکرد | راه حل و شیوه رفع عیب |
|---|---|---|
| مبدل ثانویه (صفحهای) | داغ شدن سریع آب در رادیاتور و خاموشی مکرر شعله در مصرفی | رسوبزدایی کامل با اسید دیسکلر |
| پمپ آب ساختمان | افت و خیز مداوم فشار آب در شیرهای خروجی | تنظیم باد تیوپ و اتومات پمپ ساختمان |
| سنسور NTC مصرفی | اعلام دمای نادرست به برد و خاموشی نامنظم | تعویض سنسور با مقاومت استاندارد ۱۰ کیلو اهم |
| فلوسوئیچ یا فلورگلاتور | سرد شدن کامل دوش با باز کردن همزمان آب سرد | بررسی و تعویض شناور مغناطیسی داخل قطعه |
| شیر ماژولار گاز | بالا رفتن ناگهانی شعله و انفجاری سوختن گاز | تنظیم شعله کوتاه و بلند با فشارسنج میلیبار |